Xin thưa trước với quí vị, người viết phải đọc đi rồi đọc lại mới hiểu được cái "ngôn ngữ lộn ngược" mà ông Hà Sĩ Phu sử dụng, do ông căn cứ vào những gì xảy ra trong xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày nay, rồi ông hệ thống hóa và cô đọng lại do "sức nén chữ nghĩa " của ông khi ông mô tả bộ mặt xã hội chủ nghĩa dưới sự cai trị của lãnh đạo cộng sản Việt Nam. Chẳng những chữ nghĩa lộn ngược mà ông còn phải "nén chữ" làm cho câu văn trở nên ngắn gọn, nhưng trong cái ngắn gọn đó lại tăng thêm sức mạnh của chữ nghĩa. Phải nhận rằng, tác giả đã phê bình chỉ trích lãnh đạo của ông một cách tài tình.

Thưa quí vị, những chữ nghiêng trích trong bài viết của ông Hà Sĩ Phu. Và bây gìø xin mời quí vị.

Vào bài với những dòng chữ ngắn của tác giả như sau: Ðể khen nhau mà nói "hơi bị đẹp đấy" thì đã là lạ rồi, nhưng khi tấm tắc khen nhau mà nói "hơi bị đểu đấy", cho dẫu các cụ ngày xưa có sống lại cũng không thể hiểu nỗi cái đám con cháu ngày nay muốn nói gì nữa. Bởi vì nó "ngược đời"! Bởi ngôn ngữ trong xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày nay nó ngược đời như vậy đó. Thứ ngôn ngữ lộn ngược này, tùy theo tạng của mỗi người mà người ta có thể thích hay không thích, nhưng sự tồn tại của nó trong xã hội khiến cho tác giả giật mình khi ông nhớ đến câu mà Hegel đã nói: "Chẳng phải cái tồn tại là cái có lý đó sao!".

Mà thưa quí vị, nó có lý thật, vì nó vẫn tồn tại trong cuộc sống của mọi người trên toàn cõi nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam!

Rồi tác giả Hà Sĩ Phu nói về chữ "bị". Chữ "bị" vốn là một chữ biểu hiện một ý niệm về thua kém, về thiệt thòi, về tiêu cực xấu xa, cũng là khinh bỉ, tùy theo trường hợp mà hiểu. Cái lạ trong thời xã hội chủ nghĩa là khi muốn nói đến "đẹp, ngon, hay tuyệt vời, thì phải nói là "bị đẹp, bị ngon, hay bị tuyệt vời". Càng lạ hơn nữa là khi thêm một chữ biểu hiện ý niệm về sự hạn chế như chữ "hơi" chẳng hạn, mà vốn dĩ chữ "hơi" hiểu theo nghĩa thông thường thì nó có nghĩa như là "một chút" thôi, nhưng thời buổi xã hội chủ nghĩa bây gìø chữ "hơi" nó lại làm cho giá trị của lời khen tăng lên gấp bội. Chẳng hạn như khi khen một người đẹp, một hành động đẹp của người nào đó nhưng lại sợ công an gọi làm việc, vì người đó là người dân thường hay người đó luôn bị công an canh chừng, cho nên phải nói là "bị đẹp" tức là đẹp, hoặc nói là "hơi bị đẹp" có nghĩa là rất đẹp. Ðấy là cách nói "khiêm tốn", cách nói "nhượng bộ", cách nói cho "phải đạo" của bất cứ những ai không có quyền lực trong tay, khi đứng trước người vô hình hay hữu hình luôn chực sẵn để chống đối mình, thậm chí là hành hạ mình chỉ vì mình nói thật, mà nói thật thì nó ngược tai công an.

Nhưng rõ ràng là cái tính khiêm tốn ở đây chỉ là "khiêm tốn bất đắc dĩ", vì bên trong của lời nói khiêm tốn đó lại hàm chứa một sự đối chọi, pha chút bỡn cợt trêu ngươi. Với lại nghe kỷ của lời khiêm tốn đó, người nghe sẽ nhận ra cái sức nén của thứ ngôn ngữ lộn ngược này, tự nó đã làm tăng thêm cái tính khẳng định của sự đối chọi ẩn chứa bên trong chữ nghĩa.

Tác giả diễn giải tiếp: Vả lại nói nghe nó "ngược" nhưng chắc gì đã "ngược", cũng như chữ "bị" chắc gì là thua kém đâu. Chẳng hạn như cả một bộ máy đảng bộ máy nhà nước "bị" làm đầy tớ của nhân dân thì sướng đến tột đỉnh, trong khi nhân dân "được" làm chủ trong các ngành sinh hoạt xã hội chủ nghĩa thì thất điên bát đảo, chạy gạo chạy cơm chạy tiền học cho con cho cháu đủ điên đầu. Khi người "được" làm chủ mà có việc phải đến với những người "bị" làm đầy tớ, thì từ đầu chí đuôi luôn bị hạch sách hoạnh hẹ đến mức phải vét tiền và kính cẩn "tự nguyện" đưa cho đầy tớ mới xong việc. Ðiều này rất thực, không ai phủ nhận được cả. Thế mới biết, trong một không gian đảo lộn thật giả giả thật, khi nói ngược chính là nói xuôi đó! Vậy, chính xã hội chủ nghĩa đã tạo nên nhu cầu nói ngược, rồi theo thời gian nhu cầu nói ngược đó trở thành một nếp khác trong đời sống văn hóa: "nếp sống nói ngược nhưng là xuôi".

Cái lối tránh né chữ nghĩa hay đúng hơn là đảo lộn chữ nghĩa trong xã hội Việt Nam ngày nay, trở thành nếp trong văn hóa Việt Nam rồi. Phải qua bao nhiêu thế hệ, xã hội Việt Nam, văn hóa Việt Nam mới khôi phục lại bản sắc dân tộc sau thời cộng sản đây?

Quí vị theo dõi tác giả quanh co với thứ chữ nghĩa lộn ngược của xã hội chủ nghĩa để tránh bị công an "gọi làm việc", làm tôi nhớ lại những năm dài trong trại tập trung Nam Hà A trên đất Bắc, một trong những bạn thân của tôi là anh Ðặng Văn Hậu, Ðại Tá Không Quân, định cư tại Virginia. Buổi chiều sau khi vào trại, chúng tôi trần trụi giữa mùa đông "hiên ngang" đứng tắm bên bờ giếng cạn, trong khi gội đầu bằng xà phòng đúng lúc tên Vũ Quấc (tên của hắn vậy đó) phụ trách giáo dục trại Nam Hà A, anh Hậu với giọng châm biếm: "Hoa à Hoa! Tớ nghĩ xã hội chủ nghĩa nói bọn tư bản chủ nghĩa chúng mình ở dơ là đúng, vì bọn tư bản mình ở dơ nên tắm xà phòng chứ người xã hội chủ nghĩa có tắm xà phòng bao gìø đâu".

Xin quay lại với tác giả Hà Sĩ Phu. Nhưng dù sao đi nữa thì sự xung đột giữa hai thành phần đối chọi nhau trong các cụm chữ có chữ "bị" này, cũng cho ta thông điệp về một sự dồn nén, tranh chấp, một sự cọ xát giữa những giá trị đang bị đảo lộn. Cái tử tế bị coi là tồi tàn, cái tồi tàn thì lên ngôi chúa tể, vì vậy mà sự đấu tranh để xác lập lại thang giá trị trong cuộc sống này là điều hiển nhiên, là việc cần làm và phải làm.

Ðến đây thì tác giả Hà Sĩ Phu bàn đến chữ "đểu". Ðểu, mang nặng cái ý nghĩa xấu xa, không có gì phải bàn cãi. Nhưng trong xã hội chủ nghĩa, khi chữ "đểu" ghép vào một danh từ, tĩnh từ, hay một động từ, lại mang một hàm ý tử tế, một hàm ý đạo đức, điều mà trong văn hóa Việt Nam trước đây chưa bao gìờ có. Thí dụ như xưa nay vẫn gọi là "thằng đểu" chớ chưa bao gìờ gọi là "ông đểu". Tác giả đưa ra một trường hợp xảy ra trước mắt ông. Ðó là chuyện cái máy thu thanh mà người xã hội chủ nghĩa gọi là "cái đài" là một thứ tài sản rất quí. Một nhóm thanh niên mặc đồ "bộ đội", thấy một ông già ngồi nghỉ, bên cạnh ông có cái máy thu thanh do Trung Hoa cộng sản sản xuất mà người xã hội chủ nghĩa gọi là cái đài Xiang Mao. Nhóm đó xáp lại ông già và nói:

Bố có cái đài đẹp quá, bố cho con xin nhé! Bố tặng con đi, chớ bố già rồi lo giữ sức khỏe mà sống, nghe làm gì cho thêm mệt? Nói xong, một người trong nhóm đó thò tay xách cái máy thu thanh đi luôn.

Tác giả giải thích ngôn ngữ ngày nay rằng: Theo ngôn ngữ thời đại, thì ông già hãy ngoan ngoãn biếu cái máy thu thanh để được yên thân. Nếu ngoan cố chống lại thì chẳng những mất cái máy, mà có thể ông còn lãnh thêm mấy cái tát hay mấy cái đá vào người nữa hổng chừng. Ðộng tác "xin" của nhóm thanh niên đó, chẳng khác một bài giảng về khái niệm "xin đểu" trong xã hội ngày nay. Ðấy là một động tác "cướp" nhưng không phải "cướp giật" mà là "cướp xin". Rồi tác giả nhớ đến một truyện ngắn của nhà văn Bùi Minh Quốc có một nội dung tương tự. Bùi Minh Quốc gọi đó là "biến cuộc trấn lột trở thành một cuộc hiến dâng tự nguyện". Ông Hà Sĩ Phu viết: "Thật là chí lý, cái chí lý của thời đại xã hội chủ nghĩa. Những chuyện "xin đểu, giúp đểu, quan tâm đểu, phục vụ đểu, đổi mới đểu, nhân ái đểu, ..v..v.. mà thực chất là ăn cướp, là trấn lột. Những chuyện như vậy nó xảy ra hằng ngày trong cuộc sống. Ðấy là đem chữ "đểu" ghép với động từ hay tĩnh từ".

Tác giả Hà Sĩ Phu nhắc lại câu mà nhà văn Bùi Minh Quốc gọi là "biến cuộc trấn lột trở thành một cuộc hiến dâng tự nguyện", gợi lại cho người viết nhớ đến chuyện xảy ra trên quê hương Việt Nam trong thời gian mà chương trình ra đi theo các đợt HO liên tục diễn ra. Chuyện xảy ra vào đầu năm 1991, lúc ấy tôi cũng chuẩn bị rời Việt Nam trong đợt HO5. Một người bạn là cựu Ðại Tá T. trong binh chủng truyền tin, có căn nhà gần chợ Tân Ðịnh, Quận 3, Sài Gòn. Anh nhờ người mối lái đưa đến Sở Nhà Ðất gặp ông Phó Giám Ðốc để hỏi về cách bán căn nhà một cách hợp pháp mới được rời khỏi Việt Nam trong chương trình HO. Anh được giải thích rằng: Căn nhà này Sở Nhà Ðất đánh giá là 60 lượng vàng mà họ gọi là "60 cây". Họ xem hồ sơ và nói Anh có hai người anh ở ngoại quốc. Vậy, Anh phải chia 60 lượng vàng làm 3 phần. Anh giữ một phần là 20 lượng, còn hai phần kia tức 40 lượng của hai người anh ở ngoại quốc thì giao cho nhà nước giữ. Nhưng trong 20 lượng phần của anh thì anh phải nộp cho Sở Nhà Ðất 20% tức 4 lượng gọi là lệ phí làm giấy tờ. Chưa hết, anh còn phải trà nước cho người mối lái và ông Phó Giám Ðốc, gộp chung là 20% tức 4 lượng vàng nữa.

Làm thử bài toán trừ, cuối cùng tính ra anh bạn ấy chỉ còn được 12 lượng trong số 60 lượng vàng. Do vậy mà anh cùng gia đình quyết định: không bán. Cứ mang giấy tờ nhà đất trên đường lưu vong. Trong chuyện này, cái gọi là làm hồ sơ cùng với quyết định của Phó Giám Ðốc Nhà Ðất, nếu nói theo ông Hà Sĩ Phu là "phục vụ đểu". Còn về lệ phí với trà nước, nói theo nhà văn cộng sản Bùi Minh Quốc là "trấn lột dưới ngôn từ hiến dâng tự nguyện". Chữ nghĩa của cộng sản là như vậy đó, thưa quí vị.

Tác giả Hà Sĩ Phu tiếp tục nói đến chữ "đểu". Nếu đem chữ "đểu" ghép với một danh từ lại mang ý nghĩa của sự tử tế trong xã hội ngày nay. Ông kể chuyện của chính ông như thế này:

Có một lần ông ra chợ mua cái radio cassette hiệu Sony giá tương đối rẻ. Về nhà, ông lắp băng cassette vào hát. Ông cảm thấy thích thú, nhất là cái thương hiệu Sony đã nổi tiếng trên thế gìùi. Nhưng chỉ một lúc sau thì băng rối nùi. Ông mở ra thì núm vặn văng một đằng còn cái bánh xe văng một nẻo. Ông bạn của ông riễu ông: Thôi bố ơi! bố mua nhằm cái "Sony đểu" rồi. Sau khi nghe người riễu ông, ông chợt nói: Sony là một thương hiệu nổi tiếng, đem chữ "đểu" ghép vào tạo thành "nhóm chữ" đầy ấn tượng cho người nghe dấy chứ! Rồi ông buột miệng khen: Hay thật! Bởi vì nếu gọi là "Sony giả hay Sony dỏm" thì mất hết giá trị của ngôn ngữ ngày nay. Phải nói là "Sony đểu" mới lột đến tận cùng cái "thần" của thực trạng xã hội Việt Nam. Hàng giả hàng dỏm là những danh từ chết, còn "hàng đểu" là một thứ ngôn ngữ sống động trong xã hội ngày nay mà không chữ nào khác có thể thay thế nó. Bởi "nó" không chỉ thông báo về phẩm chất món hàng, mà nó còn thông báo cả về tâm địa lẫn cung cách, cả nền tảng lẫn nguy cơ của một xã hội, và cả cảm xúc của người nói nữa. Nghĩa là nó thể hiện toàn bộ bối cảnh xã hội về sinh thái học của vấn đề.

Tác giả Hà Sĩ Phu lại liên tưởng đến Cụ Trạng. Ông nói: Ở một xứ sở mà sống với toàn những "mẹo" của cụ Trạng Quỳnh, thì thể nào cũng có "mẹo chống lại mẹo", và có "đểu trị lại đểu". Chẳng hạn như "đểu lương thiện chống lại lương thiện đểu". Khi đến mức đó ắt phải có "đểu cương trực trị lại cương trực đểu, đểu khôn ngoan trị lại khôn ngoan đểu, đểu tử tế trị lại tử tế đểu", ..v..v… Trong hoàn cảnh này thì chữ "đểu" lại đóng vai trò một nhân tố "đẹp", hay nói cách khác là chữ "đểu" trở thành chữ "đẹp". Rõ ràng là ngôn ngữ bị lộn ngược nếu hiểu theo văn hóa Việt Nam ngày xưa, còn thời đại xã hội chủ nghĩa ngày nay phải lộn ngược lại mới là ngôn ngữ xuôi đầu.

Nhưng tại sao lại phải dùng chữ lộn đầu lộn nghĩa như vậy? Câu tự hỏi này không phải của tác giả Hà Sĩ Phu, mà là của người viết bài này. Tại vì trong xã hội xã hội chủ nghĩa có cái gì tốt đâu, cho nên từ lãnh đạo chóp bu xuống đến lãnh đạo làng xã, lãnh đạo trong tất cả mọi cơ quan trường học chằng chịt như mạng nhện bao phủ toàn cõi Việt Nam, tất cả đều phải nói dối, báo cáo dối, dẫn đến khen thưởng giả, trừng phạt giả, rồi lan ra học trò giả, bằng cấp giả, sản xuất kinh doanh giả, đến tiền lời kinh doanh của cơ sở quốc doanh cũng giả. Và họ cũng giả dối với chính bản thân của họ nữa thì có gì là thiệt đây. Nghĩa là giả tuốt luốt trong toàn bộ các ngành sinh hoạt quốc gia.

Cũng theo lời tác giả, mỗi khi nói đến chữ "đểu" là ông bày tỏ lòng khâm phục của ông đối với một cây viết có tên là Bắc Hà mà ông chưa một lần gặp gỡ, nên ông không biết là ai.

Xin lỗi quí vị là trong đoạn dưới đây, ông Hà Sĩ Phu sử dụng chữ "cứt" nhiều lần để nói đến tính cách thối tha của chế độ cộng sản độc tài, nhưng ông dùng chữ này một cách tinh tế pha chút khôi hài, có thể nói là ông đã lột trần được bộ mặt thật của xã hội Việt Nam dưới chế độ cai trị của cộng sản. Mong quí vị thông cảm vì tôi thấy không nên thay thế bằng chữ nào khác, khả dĩ có thể diễn tả được mọi góc cạnh mà ông Hà Sĩ Phu muốn diễn tả.

Xin trở lại với tác giả Bắc Hà nào đó. Ông Bắc Hà viết về một nghề cổ truyền của làng Cổ Nhuế rất dễ thương, với lời ca trong thời kỳ gọi là "ba sẵn sàng" qua hai câu sau đây: Thanh niên Cổ Nhuế xin thề, chưa đầy hai sọt chưa về quê hương. Ông Bắc Hà viết rằng: "Cứt rất có giá trị, nên người ta phải trộn cả đất vào để tăng trọng lượng. Cứt không đúng phẩm chất, người ta gọi là "cứt đểu". Trong nhóm chữ này, tác giả nhấn mạnh đến chữ "cứt" hàm chứa một giá trị đẹp, có ích cho xã hội, tương phản với chữ "đểu" có nghĩa là không đẹp. Mới đây, trong vụ án siêu nghiêm trọng là vụ án Tổng Cục 2, cựu đại tướng cộng sản Vờ Nguyên Giáp, cựu thượng tướng Nguyễn Nam Khánh, và nhiều cựu tướng tá khác của cộng sản, gởi kiến nghị yêu cầu Bộ chính trị phải đưa ra xét xử công khai. Cây viết Bắc Hà nương theo đây mà đưa ra khái niệm "Chủ tịch nước đểu".

Ðến đây thì tác giả Hà Sĩ Phu trở nên thận trọng, vì ông sợ vô tình mà xúc phạm đến phẩm chất của "cứt", khi ông nhắc đến cố thi sĩ Phùng Cung. Nhà thơ Phùng Cung lúc sanh tiền, có bài thơ ca ngợi phẩm chất của "cứt" như sau:

Cứt không thèm với tay vịn gió đổi mùa,

Và nguyện hôi thúi hết mình để người đời khỏi ngộ nhận.

Rồi ông diễn giải: "Cứt" tự biết mình là hôi thúi, mà lại nguyện giữ hôi thúi hết mình để người đời khỏi ngộ nhận, là cách dùng chữ hay nhất để nói lên "cái đức chân thật của cứt". Thật đáng ca ngợi biết bao cái chân thật của "cứt"! Trong khi đó, người đời bị bắt buộc phải bốc thơm những cái hôi thúi của chế độ.

Ðến đây hẳn quí vị còn nhớ một đoạn trong bài tóm lược nhật ký Rồng Rắn của cựu Trung Tướng cộng sản Trần Ðộ, khi ông nói đến nội dung tương tự. Ông Trần Ðộ nói rằng: Cho đến nay đã gần 30 năm rồi mà ngày đêm vẫn phất cờ đánh trống, ngày đêm hò hét biểu dương, và cũng ngày đêm võ vẽ các thành tựu nhân dân ta làm ra, rồi dồn vào cái túi sáng suốt, cái túi tài tình của đảng cộng sản. Lúc nào cũng bắt nhân dân tung hô, chào mừng, ca ngợi. Chào đón mùa Xuân cũng phải chào mừng đảng. Kỷ niệm nông dân phụ nữ thanh niên, cũng biểu dương đảng, và tung hô đảng là nguyên nhân của thắng lợi. Lễ hội tưởng nhớ tổ tiên cũng phải biểu dương đảng, chào mừng đảng. Ðám cưới đám ma cũng phải tưởng nhớ và chào mừng đảng. Có câu ca dao tuyệt vời đủ nói lên chân lý của thời đại: "Mất mùa thì tại thiên tai, được mùa là bởi thiên tài đảng ta!" Rồi như ông nhắn nhủ những người cộng sản như ông rằng: Mỗi người cộng sản có lương tâm phải biết xấu hổ về cái chân lý đó.

Trở lại chuyện ngôn ngữ của ông Hà Sĩ Phu. Ông viết: Ngôn ngữ là một kho tàng văn hóa. Ngôn ngữ là một phương tiện giao lưu giữa con người với con người, là một phương tiện truyền bá toàn diện nền văn minh, nhờ đó mà những thế hệ tiếp sau nhận được và hiểu được những thành quả cũng như những thất bại của những thế hệ trước. Từ đó, họ đứng lên vai của những thế hệ trước để tiến xa hơn những thế hệ trước. Ngôn ngữ cũng là "một thể sống", nó hút sinh khí của môi trường giao tiếp, rồi hoàn chỉnh, nâng cao, và sản sinh ra những gì tốt đẹp cho xã hội. Thời đại nào thì sản sinh ra một khối ngôn ngữ thích ứng với thời ấy. Như thời đại tin học ngày nay chẳng hạn, cái máy computer cung cấp cho con người một khái niệm "nén thông tin", nhưng tùy "độ nén" mà con người tạo ra các dạng thông tin khác nhau.

Bây gìờ thử đem khái niệm ấy vào văn học: thông tin từ cõi nhân sinh thì mênh mông vô tận, nhà văn mang cái mênh mông đó nén nó vào tiểu thuyết tràng giang đại hải, rồi lại nén nó thành truyện ngắn, nhà thơ đem cái mênh mông đó nén nó vào bài thơ, nếu nén nữa nó trở thành câu đối, tiếp tục nén nữa nó trở thành khái niệm, thành ngôn từ chữ nghĩa. Sự đúc kết sức nén của ngôn từ thật là kinh khủng!

Những danh từ như "cách mạng, như dân chủ, ..v..v.." thật tối thiêng liêng. Nếu lãnh đạo không vì Nhân Dân, không vì Tổ Quốc, mà để cho chủ nghĩa cá nhân ỷ thế ỷ quyền hại dân hại nước, thì miệng người đời ngọng gì mà không kèm chữ "đểu" theo sau chức vụ hay tên của những người lãnh đạo đó. Hằng mấy chục năm trời dưới chế độ độc tài, người dân mới "nén" được chữ "đểu" vào những chức vụ lãnh đạo, như: lãnh đạo đảng đểu, lãnh đạo nhà nước đểu, lãnh đạo quốc hội đểu, lãnh đạo công an đểu, ..v..v.. , để chỉ những người tự xưng làm cách mạng mà hành động toàn là phản cách mạng.

Ðến đây thì ông Hà Sĩ Phu nhớ đến hai câu đối mà ông cho là cô đọng nhất và khó đối nhất. Một câu là văn chương chữ nghĩa của ông Phan Hiền, đăng trên báo quân đội nhân dân cộng sản, như thế này:"Sai đâu sửa đấy, sai đấy sửa đâu, sửa đâu sai đấy".

Quả là tác giả Phan Hiền dùng chữ thật tài tình. Ông đảo ngược lộn xuôi chữ nghĩa, ông tráo đi rồi tráo lại những chữ sai, sửa, đấy, đâu, ấy vậy mà nghiền ngẫm kỷ mới thấy cái tài của tác giả, khi diễn tả bức tranh xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam súc tích đến thế là cùng.

Còn câu dưới đây là một câu thuộc loại ngôn ngữ "vừa tếu lại vừa láo" được lưu truyền trong dân gian, nhưng có khả năng diễn tả một cách trần trụi nền kinh tế chỉ huy, nền kinh tế xã hội chủ nghĩa: "Cái cứt gì cũng phân, mà phân thì như cứt". Tác giả Hà Sĩ Phu bồi thêm mấy chữ: "Ôi, lại Phân với Cứt, từ ngữ này sao mà nó vĩ đại đến thế!"

Những câu đối lắt léo đến như thế mà lại tài tình đến như thế. Cái hay cái tài tình của tác giả trong khả năng ở cách đảo ngược lộn xuôi những chữ trong câu đối, tạo cho câu đối có khả năng diễn tả toàn bộ bộ mặt xã hội chủ nghĩa dưới sự cai trị của nhóm lãnh đạo cộng sản Việt Nam. Thế mới biết sức "nén chữ" của con người khi bị áp bức bóc lột, có một khả năng tinh tế lạ thường, vì phải lòn lách đảng dòm ngó, lòn lách công an rình rập, để nói lên được những ẩn ức trong cuộc sống đầy dối trá và tàn bạo trên quê hương Việt Nam.

Biết khen thế nào cho đúng mức đây! Bởi, câu đối là thể loại đã "nén thông tin" với sức cô đọng một cách tuyệt vời, và nén đến mức căn bản của ngôn ngữ chỉ còn một chữ "bị" hay chữ "đểu", và được sử dụng một cách tai quái "vừa bi lại vừa hài". Sức nén này đạt đến mức trở thành bản thông điệp của cả một thời, một thời có một không hai trong lịch sử Việt Nam sau hằng ngàn năm dân tộc ta bị cai trị bởi vua quan phong kiến Trung Hoa và hằng trăm năm bị thực dân Pháp cai trị.

Thưa quí vị đến đây là hết phần tham khảo và diễn giải.

Tóm lại. Qua tập nhật ký Rồng Rắn của ông Trần Ðộ năm 2001, và bài Sức Nén Của Ngôn Từ của ông Hà Sĩ Phu năm 2004, là một bản án hết sức nghiêm khắc, nghiêm khắc một cách trung thực và công bằng đối với nhóm lãnh đạo cộng sản Việt Nam, mà cả hai ông mô tả như là "những đầu óc giáo điều một cách ghê tởm qua sự trung thành ngu xuẩn với chủ nghĩa xã hội, một chủ nghĩa không tưởng trong cuộc sống vì nó đã được xây dựng hơn 70 năm qua tại Liên Xô, nhưng kết quả là quốc gia rộng lớn này đã sụp đổ, kéo theo sự sụp đổ của các quốc gia cộng sản vùng đông Âu Châu.

Nhận thức của hai đảng viên cộng sản lão thành này, cộng thêm nhận thức của nhà văn chuyên nghiệp cộng sản Bùi Minh Quốc về xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam dưới sự thống trị của nhóm lãnh đạo độc tài, phản dân chủ, là một kiểm nghiệm trong thực tế Việt Nam hơn nửa thế kỷ qua, về điều mà họ gọi là chân lý: "Không có gì quí hơn độc lập tự do". Họ nói chân lý nhưng làm không chân lý.

Không chân lý. Vì sao quốc gia độc lập lại cắt xén đất cắt xén biển dâng cho cộng sản Trung Hoa như quốc gia chư hầu thời phong kiến xa xưa? Miệng thì hô hào đòi hỏi mọi người hi sinh thân mình để bảo vệ tổ quốc trong khi tay thì ký vào Hiệp Ước dâng đất dâng biển cho kẻ thù. Như vậy độc lập chỉ là hình thức, trong khi nhóm lãnh đạo cộng sản Việt Nam hành động chẳng khác một quốc gia dưới sự thống trị kiểu mới của cộng sản Trung Hoa. Xin nhắc các ông "đỉnh cao trí tuệ" là vào giữa thế kỷ 15, trong kế hoạch phòng bị giặc thù Trung Hoa phong kiến, vua Lê Thánh Tông đã truyền lệnh chắc như đinh đóng cột rằng: "Kẻ nào làm mất một tấc đất của tổ quốc, kẻ đó có trọng tội với tổ tông, với dân tộc". Gìờ thì các ông đã dâng đất dâng biển cho kẻ thù muôn thuở của dân tộc rồi, các ông nghĩ sao đây? Vậy, ngày nào các ông còn giành độc quyền lãnh đạo đất nước dưới chế độ độc tài thì ngày đó các ông không được nói đến chuyện các ông giành độc lập nữa, vì các ông dâng đất dâng biển cho cộng sản Trung Hoa, cùng lúc các ông đã đẩy đất nước Việt Nam vào thế chư hầu của cộng sản Trung Hoa nữa.

Cũng không chân lý, vì không có tự do. Lãnh đạo cộng sản Việt Nam nói tự do nhưng cai trị bằng chính sách độc tài. Tự do ngôn luận của họ là mọi người chỉ được nghĩ và chỉ được nói theo lời đảng dạy, mà đảng với nhà nước luôn dùng mọi mánh khóe, mọi thứ ngôn ngữ mĩ miều để lừa gạt dối trá đồng bào, tập trung tài sản vào quốc doanh mà gọi là tự do tư hữu. Thậm chí đến tôn giáo cũng bị chia cắt đẩy vào quốc danh rồi gọi là tự do tôn giáo. Cái chân lý nghiệt ngã đó của ông Hồ và đàn em của ông, đã đẩy gần 3 triệu người Việt Nam phải lao vào cõi chết để tìm tự do bằng con đường vượt biên vượt biển trong 20 năm liên tục. Các ông có nghe tiếng than của thế gìùi văn minh không? Họ than rằng: "Cuộc chạy trốn cộng sản Việt Nam là cuộc chạy trốn vĩ đại nhất và bi thảm nhất trong lịch sử nhân loại! Hơn một triệu người đến bến bờ tự do, trong khi các tổ chức thiện nguyện cũng như Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc ước lượng vào khoảng nửa triệu người mất xác trong rừng sâu, trên biển cả! Thêm nữa, hơn một triệu người khác cũng rời khỏi quê hương lưu vong xứ lạ quê người, vì không chịu nổi chế độ độc tài áp bức!

Hiến Pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam ghi rằng: "Quốc Hội là cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân", nhưng thực tế thì Ðại Biểu đều do đảng chọn trước dân bầu sau, vào quốc hội thì quốc hội dưới quyền đảng, biểu quyết theo lệnh đảng. Pháp chế xã hội chủ nghĩa cũng là dưới quyền đảng, nhận bản án của đảng trước khi ra cái chỗ gọi là tòa án để rồi nói qua nói lại cho có lệ rồi tuyên án. Hiến Pháp cũng ghi "Nhà nước là của nhân dân", nhưng trong thực tế thì nhà nước hoàn toàn của đảng, thi hành lệnh đảng. Như vậy, từ cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp, đều dưới quyền của đảng. Tư do hiểu theo nghĩa của lãnh đạo cộng sản Việt Nam là như vậy đó! Cùng chữ mà khác nghĩa, bác sĩ Fred C. Schwarz, người Australia đã nói rất đúng. Ông nói rằng: Chữ mà cộng sản sử dụng cũng là chữ mà người tự do sử dụng, nhưng hoàn toàn khác nghĩa.

Ðến chính sách trồng người. Ông Hồ nói "con người là vốn quí" với chính sách trăm năm trồng người, nhưng thực tế thì nền giáo dục xã hội chủ nghĩa chỉ đào tạo những thế hệ thần dân để chỉ biết vâng lời đảng, nói theo đảng, và làm theo đảng. Nói cách khác, chính sách trăm năm trồng người của lãnh đạo cộng sản Việt Nam, chẳng qua là trồng nên một loại phương tiện đa dụng, trong mục tiêu phục vụ cộng sản quốc tế. Nhưng từ đầu những năm 90, quốc gia lãnh đạo khối cộng sản quốc tế sụp đổ, cộng sản Việt Nam rơi vào tình trạng mất phương hướng dù là phương hướng mà họ theo đuổi chỉ là phương hướng phản dân chủ, trái ngược với nền dân chủ văn minh trên thế gìùi. Thế nên lãnh đạo của họ quờ quạng tìm phương hướng trong cái mịt mù tăm tối để sản sinh ra cái chính sách "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa", mà nền tảng để tồn tại là tham nhũng và bao che tham nhũng, vì không còn cái gọi là lý tưởng cộng sản nữa.

Con người là vốn quí của ông Hồ, là những chiến sĩ trong quân đội nhân dân của họ, khi rời khỏi gia đình là bắt buộc phải cắt đứt mọi liên lạc với gia đình để tập trung vào đánh trận cho đảng, và chết cho đảng. Khi người chiến sĩ đó chết, gia đình cũng không được thông báo vì chính sách của họ cho rằng, gia đình có biết thì con em của họ cũng chết rồi. Như vậy, con người trong xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chỉ là một thứ phương tiện để đảng với nhà nước phung phí vào cuộc chiến tranh phục vụ cho cộng sản quốc tế, với mục tiêu được chia phần lãnh đạo một Liên Bang Ðông Dương khi nhuộm đỏ Việt Nam, Lào, và Cam Bốt.

Bây gìờ là năm 2007, nhận thức của ông Trần Ðộ và ông Hà Sĩ Phu trong bài tóm lược này, vẫn còn nguyên giá trị trong thực trạng xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam./.

Houston, mùa Ðông 2006-2007.
Phạm Bá Hoa